جستارهایی در هنر و ادبیات
در شاهنامه، داراب، ناهید را بهخاطر بوی دهانش از خانه میراند و بهنزد پدرش بازپس میفرستد. ناهید دختر فیلقوس (فیلیپ) قیصر روم است و بخشی از آشتینامهای که بر پایهی آن، داراب از جنگ با رومیان دست میکشد. با ناهید میخوابد و هنگامی که میخواهد او را ببوسد، از بازدم زن بدحال میشود. نکته اینجاست … بیشتر بخوانید “اسکندر و ایرانیان” »
محسن توحیدیان ▪️ مصرع «خاک خونآلود ای باد به اصفاهان بر» را انوری از عمعق بخاری تضمین کرده است. در قصیدهی مشهور «به سمرقند اگر بگذری ای باد سحر / نامهی اهل خراسان به بر خاقان بر» که شکایتنامهی مردم خراسان به سلطان رکنالدین محمود والی سمرقند است از ستم غزها. اما در آنچه از … بیشتر بخوانید “خاک خونآلود” »
محسن توحیدیان ▪️ «منگ گشتاسپی» همان مادهای است که موبدان ارداویراف را میدهند تا به سیر جهان دیگر برود. پیش از او گشتاسپ است که آن را از زرتشت میستاند تا جایگاه خویش در عالم بالا ببیند و پیش از گشتاسپ، چنان که در «بهمن یشت» آمده است، این زرتشت فرزانه است که اورمزد چند … بیشتر بخوانید “ارداویرافنامه، سفرنامهیِ سرزمینِ مردگان” »
در تاریخنگاری کلاسیک ایرانی هرجا سخن از زرتشت است، کلام به نَفرین و ناسزا آلوده است. نویسندگانی که از زیر دامن تازیان بیرون آمده و از زنجیرهی تاریخ پیش از خود به درازای چندین قرن گسستهاند، چندان در نارواگویی به زرتشت کوشیدهاند که خواننده انگشت به دهان میماند. در کتابهای این تاریخنویسان ابن فلان از … بیشتر بخوانید “چهرهی زرتشت در تاریخنگاری کلاسیک ایرانی” »
محسن توحیدیان ▪️ دیباچهی ابوالمعالی نصرالله منشی بر کلیله و دمنه بهسادگی کوششی برای تئوریزهکردن حکومت دینی است. مینویسد: «تنفیذ شرایع دین و اظهار شعایر حق، بیسیاست ملوک دیندار بر روی روزگار، مخلد نماند و مدت آن مقرون به انتهای عمر عالم، صورت نبندد و اشارت حضرت نبوت بدین وارد است که: الملک و الدین … بیشتر بخوانید “کتاب، ترازو و آهن” »
